วช. จับมือ สอศ. จัด TVET Smart Idea2Innovation 2569 หนุนอาชีวศึกษาพลิกโฉมสู่ “นวัตกรรมพร้อมใช้” ขับเคลื่อนประเทศด้วยวิจัยและนวัตกรรม

วันที่ 23 พฤษภาคม 2569 สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ(วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จัดกิจกรรม “TVET Smart Idea2Innovation : สิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมอาชีวศึกษาสู่นวัตกรรมพร้อมใช้” ประจำปี 2569 ครั้งที่ 1 ภาคเหนือ ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว จังหวัดเชียงใหม่ โดยมี ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ เป็นประธานในพิธีเปิดและปาฐกถาพิเศษ เรื่อง “พลิกโฉมอาชีวศึกษาไทย ด้วยยุทธศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม” พร้อมด้วย นายสง่า แต่เชื้อสาย รองเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ร่วมบรรยายพิเศษเรื่อง “ยกระดับอาชีวศึกษาสร้างชาติ: พลิกโฉมสิ่งประดิษฐ์สู่นวัตกรรมขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากและอุตสาหกรรมแห่งอนาคต”

ดร.วิภารัตน์ ดีอ่อง ผู้อำนวยการสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ กล่าวว่า วช. ให้ความสำคัญกับการพัฒนากำลังคนด้านอาชีวศึกษาให้มีทักษะด้านวิจัยและนวัตกรรม สามารถต่อยอดองค์ความรู้สู่การใช้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคม โดยเฉพาะการสร้างโอกาสให้เยาวชนได้เรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง และพัฒนานวัตกรรมที่ตอบโจทย์ปัญหาของประเทศ ท่ามกลางบริบทการเปลี่ยนแปลงของโลก (Global Disruption) และการขับเคลื่อนประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ซึ่งมุ่งเน้นการ “พลิกโฉมประเทศไทยสู่เศรษฐกิจสร้างคุณค่า สังคมเดินหน้าอย่างยั่งยืน” โดยมี “การวิจัยและนวัตกรรม” เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ

“กิจกรรม TVET Smart Idea2Innovation มุ่งหวังให้เป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์สำคัญในการบ่มเพาะเยาวชนสายอาชีวศึกษาให้ก้าวจาก ‘ความคิดสร้างสรรค์’ ไปสู่ ‘นวัตกรรมพร้อมใช้’ ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานนวัตกรรมของประเทศในอนาคต”

ดร.วิภารัตน์ กล่าวเพิ่มเติมว่า กิจกรรมดังกล่าว เป็นความร่วมมือสำคัญระหว่างกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวง อว. ในการเชื่อมโยงองค์ความรู้สู่การปฏิบัติจริง เป็นการสร้าง “นวัตกร” ที่มีศักยภาพในการคิดค้นและพัฒนานวัตกรรมรองรับโลกยุคใหม่ สอดคล้องกับแผนปฏิบัติการ MHESI Action Plan 2026-2030 ที่มุ่งสู่การเป็น “AI and Data Driven Nation” ทั้งนี้ วช. ยังมุ่งเน้นการผลักดัน “สิ่งประดิษฐ์สู่นวัตกรรมพร้อมใช้” ผ่านกระบวนการวิจัย การออกแบบเชิงนวัตกรรม และการสื่อสารคุณค่าของผลงานด้วย Storytelling เพื่อเพิ่มโอกาสการนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์และสังคมอย่างเป็นรูปธรรม โดยจุดแข็งสำคัญของนักประดิษฐ์สายอาชีวศึกษาคือทักษะฝีมือ (Hard Skills) ซึ่งเมื่อผสานกับกระบวนการวิจัย จะช่วยยกระดับผลงานให้มีความน่าเชื่อถือ สามารถต่อยอดและขยายผลสู่ระดับอุตสาหกรรมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

นายสง่า แต่เชื้อสาย รองเลขาธิการคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กล่าวว่า สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาให้ความสำคัญกับการพัฒนาศักยภาพผู้เรียนอาชีวศึกษาให้ก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ โดยเฉพาะการเสริมสร้างแนวคิดเชิงนวัตกรรม (Innovative Mindset) ควบคู่กับทักษะวิชาชีพ เพื่อให้เยาวชนสามารถคิด วิเคราะห์ สร้างสรรค์ และต่อยอดองค์ความรู้สู่การพัฒนาสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมที่ใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในระดับชุมชน ภาคอุตสาหกรรม และระดับประเทศ

การจัดกิจกรรมครั้งนี้ถือเป็นเวทีสำคัญที่เปิดโอกาสให้นักเรียน นักศึกษาอาชีวศึกษา และครูผู้สอนได้เรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญหลากหลายสาขา ทั้งด้านเทคโนโลยี ดิจิทัล การตลาด และการพัฒนาธุรกิจนวัตกรรม ซึ่งจะช่วยจุดประกายแนวคิดใหม่ ๆ และสร้างแรงบันดาลใจในการพัฒนาผลงานสิ่งประดิษฐ์ให้ตอบโจทย์สังคมและเศรษฐกิจยุคปัจจุบัน

นอกจากนี้ กิจกรรม Workshop ภายใต้แนวคิด “STEAM & Stories” ยังช่วยส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง ฝึกกระบวนการคิดเชิงออกแบบ การทำงานเป็นทีม การสื่อสาร และการนำเสนอผลงานอย่างสร้างสรรค์ ซึ่งล้วนเป็นทักษะสำคัญของกำลังคนอาชีวศึกษาในศตวรรษที่ 21 โดยเชื่อมั่นว่าความร่วมมือระหว่างหน่วยงานด้านวิจัย หน่วยงานการศึกษา และภาคเอกชน จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับอาชีวศึกษาไทยสู่การเป็นฐานกำลังคนคุณภาพที่ขับเคลื่อนประเทศด้วยนวัตกรรมอย่างยั่งยืน

ไฮไลท์สำคัญภายในงาน: ปรับ Mindset สู่ความเป็นมืออาชีพ งานในครั้งนี้อัดแน่นไปด้วยสาระและความรู้จากผู้เชี่ยวชาญหลากหลายเซกเตอร์ อาทิ:

• เสวนา "Let’s Talk: เปิดมุมมอง ปรับวิธีคิด พลิกโลกนวัตกรรม (Mindset & Vision)" โดย นายจิรบูลย์ วิทยสิงห์ รองประธานกลุ่มอุตสาหกรรมดิจิทัล สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย มาร่วมแชร์วิสัยทัศน์และการปรับตัวในยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก และ ดร.ธนาวุฒิ ศรีนิรัตน์ ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารการตลาด บริษัท เน็กซ์โรโบติกส์ แล็บ จำกัด

• เจาะลึกเทคนิคการเขียนข้อเสนอโครงการ ในหัวข้อ "ปั้นไอเดียสู่ความจริง: เทคนิคการเขียนข้อเสนอโครงการสิ่งประดิษฐ์ระดับมืออาชีพ" โดย รศ.ดร.ขนิษฐา ชัยรัตนาวรรณ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักวิชาศึกษาทั่วไป มหาวิทยาลัยศรีปทุม เพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานสามารถนำไอเดียไปพัฒนาเป็นโครงการที่จับต้องได้และมีระบบ

ภาคปฏิบัติสุดเข้มข้น: Workshop STEAM & Stories นอกจากภาคทฤษฎีแล้ว ไฮไลท์ในช่วงบ่ายคือ กิจกรรมแบ่งกลุ่มการฝึกปฏิบัติ (Workshop) ครั้งที่ 1 ภายใต้แนวคิด "STEAM & Stories: เติมทักษะนักประดิษฐ์ คิด สร้าง สื่อสาร" ซึ่งดำเนินกระบวนการโดย ทีมพัฒนานวัตกรรมและความเป็นผู้ประกอบการ (EIC) อุทยานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ร่วมกับคณะทำงานฯ วช.

โดยกิจกรรม “TVET Smart Idea2Innovation : สิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมอาชีวศึกษาสู่นวัตกรรมพร้อมใช้” ประจำปี 2569 จัดขึ้นระหว่างเดือนพฤษภาคม – มิถุนายน 2569 ครอบคลุม 4 ภูมิภาคทั่วประเทศ โดยภาคเหนือจัดขึ้นระหว่างวันที่ 23 – 25 พฤษภาคม 2569 ณ จังหวัดเชียงใหม่ ก่อนขยายผลสู่ภูมิภาคอื่น ได้แก่ กรุงเทพมหานคร จังหวัดอุบลราชธานี และจังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อเปิดพื้นที่การเรียนรู้และพัฒนาศักยภาพเยาวชนอาชีวศึกษาสู่การเป็นนักนวัตกรรมรุ่นใหม่ของประเทศ

ทั้งนี้ การจัดงานในครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการผสานพลังระหว่างหน่วยงานกำหนดนโยบายวิจัยระดับประเทศ และสถาบันการศึกษาด้านวิชาชีพ เพื่อบ่มเพาะบุคลากรอาชีวศึกษาให้มีความพร้อมทั้งทักษะทางเทคนิค (Hard Skills) และทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม (Soft Skills) พร้อมขับเคลื่อนประเทศไทยสู่เศรษฐกิจที่มูลค่าด้วยนวัตกรรมอย่างยั่งยืนต่อไป